توضیح اینکه منظورازمزاج منظوراخلاط چهارگانه است

وقتی که یکی ازا خلا ط درانسا ن غلبه نماید انسا ن مریض می شود اگر دو خلط بر انسا ن غلبه نماید انسان دچار بیماری شدید گشته وبایستی درمان شود در صورت درمان نشدن مرگ به سرا غ آ ن خواهد آمد .

1 : غلبه خون : پری رگها ونبض ، سردرد وسنگینی سر،سرخی چشم ها وصورت وبدن ، زیاد شدن خواب واحسا س کسا لت وخمیازه ، ایجاد دمل وبثورات پوستی وخارش ،خون ریزی لثه وبینی ، خارش محل حجا مت وفصد قبلی .

2: غلبه صفرا : زردی رنگ چشم وپوست ، تلخی دها ن، خشکی دها ن وبینی وعطش زیاد، کاهش تمایل به غئا ، تهوع ، احسا س گزگز وسوزن سوزن شدن بدن، نبض سریع .

3: غلبه سودا : لا غری وخشکی وسفتی پوست ، بخصو ص زیر چشم ، فکروخیال زیاد خواب سبک وکم وپریدن های مکررازخواب ، سوزش سر دل واشتهای کاذب با وجود گرسنگی شدید با خوردن چند لقمه به سرعت سیر می شود.

4: غلبه بلغم : سفیدی رنگ نرمی وسردی پوست ، کندی حواس وزیاد شدن خواب ، فراموشی وکند فهمی، ترشحات پشت حلق بلغمی وسرفه ، ضعف هضم وآروغ ترش زدن ، زیاد شدن آ ب دهان، عدم تشنگی ، ادرارسفید وسنگینی بدن .

مزاج سنّی: هر سنی برای خود یک مزاجی دارد از تولد تا پانزده سا لگی سن دموی از 15 تا 35 سا ل سن صفرا ، از 35 تا 60 سا ل سن سودا ، وبعد از 60 سا ل سن بلغم است تقسیم بندی ذکر شده به این معنا است که کود ک در سن رشد گرم ومرطوب است ، زیراگرمی ورطوبت برای رشد لازم است به تد ریج این رطوبت مصرف شده وگرمی وخشکی در سن جوانی غلبه می کند این سن سن هیجان وشور ونشاط انرژی وفعا لیت وکار وتلاش است واتفا قات زندگی مثل تحصیلات عالی ف ازدواج ، وشغل و....در این دوره با شورجوانی همراه است با افزایش سن این حرارت از بین رفته وبدن سرد تر می شود سن سودا زمان سردی وخشکی است این سن زمان تکا مل و تدبیر است انسان دو اندیش وعاقبت نگر می شود برای تربیت بچه های خود وتا ثیر در اجتماع ا نتخا بهای پخته تر انجام می دهد وبعد از 60 سا لگی رطوبت خارج می شود وبدن سرد تر می شود ا نسا ن مرتب چرت می زند وسست وبی حال میگردد فراموشی به سراغ آ ن می ا ید وآ نچه اموخته بوده از یاد می برد این سردی وتری آ نقدر زیاد می شود که شمع وجودش خاموش می شود